Nieuws

Een (Z)eeuwenoud ambacht

Een eeuwenoud product dat dagelijks in de keuken wordt gebruikt en sinds kort weer op eigen bodem wordt geproduceerd: zeezout. Christian Clerx startte met zijn bedrijf Zeeuwsche Zoute als eerste sinds het jaar 1515 het Zeeuwse ambacht weer op.

Christian Clerx

De geschiedenis van de Nederlandse zoutproductie eindigde door een opgelegd verbod van Karel V in 1515, maar na deze zoutarme periode begon de geschiedenis van Zeeuwsche Zoute in de zomer van 2018 in het ouderlijk huis van Christian Clerx. Christian kwam net terug van het zout oogsten in zijn zoutziederij toen Lekker hem sprak over deze oude traditie in een nieuw jasje. “Ik raakte geïntrigeerd na het zien van verschillende initiatieven rondom zeezout in Wales en Noorwegen. Na grondig onderzoek werd duidelijk dat Nederland op het gebied van zout een rijke geschiedenis heeft. Ik vind het mooi om dat ambacht weer terug te brengen in Zeeland. Zo begon ik met het vullen van een jerrycan met zeewater en ben ik gaan kijken hoe ik zout kon gaan maken.”

Van zeewater naar zoutkristallen

Het gehele proces, van het oppompen tot aan het zout verkijgen, duurt drie à vier dagen. Het oppompen van zeewater uit de Oosterschelde is het startpunt geworden van het proces voor het zout van Zeeuwsche Zoute. “Nationaal Park Oosterschelde is, gezien het schone water en de industrievrije omgeving, de perfecte plek hiervoor. De Oosterschelde, ons grootste nationale park, is uniek in zijn soort. Er leven zo veel mooie dieren, zoals vissen, sepia’s en zeehonden.

Het is bijzonder dat je met dit in je achtertuin zulk mooi zout kunt maken. Het voelt als een privilege dat ik dat mag doen. Het water wordt natuurlijk gezuiverd door de zandbanken als het de Oosterscheldekering doorkomt. Vervolgens komt het in het bekken bij Bruinisse, waar het nog eens door mosselen en oesters gefilterd wordt. Twee keer per dag is er hoog en laag water. We pompen alleen bij hoog stilstaand water, zodat de mosselen, oesters en natuurlijke processen hun werk kunnen doen. Daarna komt het water door onze filterinstallatie en worden de microplastics en het overgebleven zeewier eruit gehaald.”

Door het zeewater te verwarmen in de kookketel verdampt het deels en wordt het steeds zouter. Nadat het juiste zoutgehalte is bereikt, wordt het zout ondergebracht in kleinere, open zoutpannen. Het zoutwater wordt verwarmd met 100 procent Zeeuwse groene (wind)energie tot zich piramidevormige zoutkristallen vormen op het wateroppervlak. Wanneer de kristallen groot genoeg zijn zakken ze naar de bodem van de zoutpannen. Dan begint het ware ambacht van het maken van zout. “Wat wij anders doen ten opzichte van andere zeezoutsoorten is dat wij er niets aan toevoegen. We hebben een proces bedacht waarbij we met de hand, als het in de kristallisatietanks ligt, het calcium er vanaf scheppen. Het is heel veel werk, maar dus echt het ambacht. Daardoor komt de smaak van ons pure zout echt optimaal als zoutsmaak in je mond en geeft het een mooi knispertje.”

“Men zegt altijd: zout is niet goed voor een mens, maar dat komt omdat zout in veel te veel producten zit. Wat ik altijd zeg: als je zout gebruikt, gebruik dan goed zout, het liefst met allerlei mineralen.” Het zout van Zeeuwsche Zoute smaakt veel zouter, daarom is hier minder van nodig dan dat er in recepten voorgeschreven staat. Het is de finishing touch aan een gerecht. “Joris Bijdendijk, de vernieuwende chef-kok van RIJKS® in Amsterdam, gebruikt ons zout. Hij zei ook: je proeft echt de ziltigheid van de Oosterschelde in Zeeuwsche Zoute. Dat komt echt door de manier waarop we het maken.”

Circulaire productie

Het eindproduct is lokaal en duurzaam geproduceerd zeezout uit de Oosterschelde. Binnen drie jaar zal het product volledig circulair geproduceerd worden, een plan dat wordt ondersteund vanuit de provincie Zeeland. De duurzaamheid gaat verder dan het productieproces en wordt ook doorgevoerd in het verpakkingsmateriaal. “Het is zonde om plastic toe te voegen aan de verpakking als je alle plastic deeltjes juist uit het water filtert. Zo hebben wij zoutmolens van glas. De kop van de zoutmolen is van mais gemaakt en biologisch afbreekbaar.”

De verpakking

Volgens de Zeeuwse overlevering woont Neptunus in de Oosterschelde. Om die reden is Neptunus het boegbeeld van Zeeuwsche Zoute geworden. De kleuren van Zeeuwsche Zoute zijn geïnspireerd op de mosselkotters van het vissersdorp Bruinisse.

Meer weten en lezen over Zeeuwsche Zoute? Ga dan naar zeeuwschezoute.nl.

Britt Walta

Credits

Beeld: Sansee Fotografie

Tags

Zeeuwsche Zoute, Bruinisse, Zeeland, Zout, Ambacht, Christian Clerx